grafika: Tomasz Zieliński
Losy ustaw ważnych dla strażaków [CAŁY TEKST]
Wokół dwóch projektów ustaw, bardzo ważnych dla strażaków, zapadła niepokojąca cisza.

Obok ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tym kierowców OSP, która została przyjęta, oraz złożonego marszałkowi Sejmu projektu ustanawiającego zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne dla strażaków ochotników poszkodowanych podczas działań ratowniczych lub ćwiczeń, w Sejmie są jeszcze dwa, bardzo ważne dla strażaków, projekty ustaw. Zapanowała wokół nich niepokojąca cisza.

Obok ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tym kierowców OSP, która została przyjęta, oraz złożonego marszałkowi Sejmu projektu ustanawiającego zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne dla strażaków ochotników poszkodowanych podczas działań ratowniczych lub ćwiczeń, w Sejmie są jeszcze dwa, bardzo ważne dla strażaków, projekty ustaw. Zapanowała wokół nich niepokojąca cisza.

Od stycznia 2016 roku zaczną działać przepisy bardzo niekorzystne dla kierowców samochodów uprzywilejowanych oraz dla samorządów. Jeden z leżących w Sejmie projektów ustaw miał nie dopuścić do ich wejścia w życie. Od lat pozostaje też nierozstrzygnięta sprawa wyłączenia ochotniczych straży pożarnych z grupy taryfowej, za energię elektryczną, przewidzianej dla przedsiębiorstw i utworzenia dla OSP odrębnej grupy taryfowej za przyłączenia do sieci. Tymczasem w tym roku kończy się kadencja parlamentu oraz rządu ‒ czy korowody ze zmianą szkodliwych przepisów trzeba będzie rozpocząć na nowo?

Zasiłek i świadczenia
Przewodnicząca Poselskiego Zespołu Strażaków (PZS) Krystyna Skowrońska zapewniła, że ustawa, wprowadzająca zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne dla strażaków ochotników, której projekt marszałek Sejmu otrzymał 4 marca (czytaj str. 13), zostanie uchwalona możliwie jak najszybciej. ‒ Składając ten projekt u pana marszałka, w taki sposób, gdzie obecni byli wnioskodawcy, którzy zbierali podpisy pod projektem obywatelskim i my posłowie, chcieliśmy zwrócić uwagę, że jest to projekt ważny i powinien mu zostać nadany szybki tryb procedowania. Jestem optymistką, bo pod projektem tym podpisali się członkowie Poselskiego Zespołu Strażaków ze wszystkich klubów – podkreśliła przewodnicząca Krystyna Skowrońska, zapewniając, że posłom PZS zależy, by ustawa jak najszybciej weszła w życie. Rozmawiając ze „Strażakiem” w marcu, posłanka wskazała datę pierwszego kwietniowego posiedzenia Sejmu jako termin pierwszego czytania projektu. ‒ Może to mieć miejsce na posiedzeniu plenarnym lub posiedzeniu komisji – uściśliła.

Kontrowersyjne szkolenia dla kierowców
Ustawa z 17 stycznia 2013 roku, zmieniająca zapisy ustawy o kierujących pojazdami (z 5 stycznia 2011 r.), a dotycząca uprawnień do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi, w tym kierowców OSP i PSP, wprowadziła zapis obligujący kierowców do ukończenia specjalnych szkoleń. Jak już informowaliśmy w „Strażaku” (nr 12/2014 oraz 1/2015), 6 listopada 2014 roku grupa posłów PSL, niezrzeszonych, KPSP, PO i SLD złożyła poselski projekt ustawy znoszący ten obowiązek. Przedstawicielem wnioskodawców jest poseł Waldemar Pawlak.
Propozycja zmiany kontrowersyjnego przepisu jest zasadna. Wprowadza on bowiem dodatkowe szkolenia dla kierowców samochodów uprzywilejowanych, które prowadzić mają ośrodki doskonalenia techniki jazdy stopnia wyższego. Tymczasem wszyscy kierowcy OSP przechodzą szkolenia prowadzone przez Państwową Straż Pożarną (zgodnie z Programem szkolenia kierowców konserwatorów sprzętu ratowniczego OSP, stanowiącym część Systemu Szkolenia Członków Ochotniczych Straży Pożarnych Biorących Bezpośredni Udział w Działaniach Ratowniczych, zatwierdzonym przez komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej i zaakceptowanym przez prezesa Zarządu Głównego ZOSP RP), których koszt pokrywany jest z budżetu państwa. Wprowadzenie dodatkowych szkoleń będzie ogromnym obciążeniem dla budżetów samorządowych, bo to one będą musiały wziąć na siebie ten wydatek. Argumenty te wielokrotnie podnosili parlamentarzyści Poselskiego Zespołu Strażaków oraz kierownictwo Związku OSP RP i PSP. Z drugiej strony zrozumiałe jest, że w interesie podmiotów, które skorzystałby na wprowadzeniu dodatkowych szkoleń, jest to, aby przepis ten nie został zmieniony.
Obowiązek kontrowersyjnych dodatkowych szkoleń ma wejść w życie w styczniu 2016 roku, czasu więc pozostało niewiele.

25 listopada 2014 roku projekt ustawy został skierowany do Biura Analiz Sejmowych, by wydało opinię, czy jest on zgodny z prawem Unii Europejskiej, oraz do konsultacji. Zwrócono się również do przedstawiciela wnioskodawców o uzupełnienie uzasadnienia do projektu. Poseł Waldemar Pawlak wyjaśnił w piśmie z 4 grudnia 2014 roku, iż przyjęcie proponowanej zmiany ustawy o kierujących pojazdami, polegającej na rezygnacji z dodatkowego obowiązku szkolenia kierowców pojazdów uprzywilejowanych (Państwowej Straży Pożarnej, kierowców OSP, Policji i Służby Granicznej), prowadzić będzie do znacznych oszczędności w wydatkach z budżetu państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego stopnia podstawowego. Przy czym wspomniane oszczędności to kwota około 200 mln zł. Natomiast, obowiązująca obecnie ustawa o kierujących pojazdami, zwiększa koszty funkcjonowania służb, zobowiązując je do tego, by dodatkowo szkoliły kierowców samochodów uprzywilejowanych.
13 stycznia tego roku projekt został skierowany do opinii Komisji Ustawodawczej w celu zaopiniowania, czy jest on zgodny z konstytucją.
‒ Projekt ustawy dotyczącej specjalnych uprawnień i szkoleń dla kierowców samochodów uprzywilejowanych został dziś (19 marca 2015 r. ‒ przyp. red.) przedłożony na posiedzeniu Komisji Ustawodawczej i zyskał akceptację. To kolejny krok do skierowania tego projektu do komisji resortowej. W tym przypadku, mimo różnych wątpliwości, które zapewne do końca będą miały miejsce, jesteśmy zadowoleni, bo to ważne zagadnienie i mam nadzieję, że projekt zostanie szybko uchwalony – powiedziała posłanka Krystyna Skowrońska. Zapowiedziała również, że będzie rozmawiała z członkami Prezydium Poselskiego Zespołu Strażaków o poparciu dla projektu podczas toczących się nad nim prac albo też o ewentualnych zmianach w projekcie, które umożliwią jego wejście w życie. ‒ Liczę na to, że członkowie Prezydium będą uczestniczyli w posiedzeniu komisji, która będzie się zajmowała projektem, abyśmy mogli współpracować z rządem przy przyjęciu tego rozwiązania. To jest racjonalny projekt i chcemy go bronić – podsumowała przewodnicząca PZS.
To pozwala żywić nadzieję, że projekt nie przepadnie. Niepokoi natomiast fakt, że do tej pory (29 marca) nie nadano mu jeszcze numeru druku sejmowego.

Syreny alarmowe – taryfa energetyczna
W marcu ubiegłego roku do Sejmu wpłynął poselski projekt zmiany ustawy ‒ Prawo energetyczne, dotyczący zmiany sposobu ustalania cen i stawek opłat za energię elektryczną dla jednostek ochrony przeciwpożarowej. To również ważna sprawa dla środowiska strażackiego. Ochotnicze straże pożarne, które mają w swoich zasobach syreny od 1,5 do 5 kW, oprócz kilkunastu złotych opłaty za zużytą energię, muszą uiszczać opłatę przyłączeniową, która za każdy kW wynosi kilkadziesiąt złotych za dwumiesięczny okres rozliczeniowy. A to daje kilkaset złotych rocznie, które dla zakładów energetycznych są kwotą raczej znikomą, natomiast dla małych OSP to spore obciążenie. Wnioskodawcy zabiegają o to, by uwzględnić szczególne znaczenie jednostek ochrony przeciwpożarowej dla ochrony życia obywateli, ich zdrowia, mienia, a także środowiska naturalnego. Stąd projekt przewiduje, że przedsiębiorstwo energetyczne utworzy odrębną grupę taryfową za przyłączenia do sieci ochotniczych straży pożarnych. Jego pierwsze czytanie w komisjach odbyło się  10 lipca 2014 roku. Z końcem ubiegłego roku, 18 grudnia, Biuro Analiz Sejmowych (BAS) wniosło uwagi do projektu, stwierdzając na przykład, że przyznanie OSP preferencyjnych taryf może stanowić niedozwoloną pomoc publiczną, naruszać zasady uczciwej konkurencji albo stworzyć precedens, który mogą wykorzystać inne grupy lobbystów (!). Z kolei w opinii prawnej z 12 stycznia tego roku BAS zarzuciło projektowi ustawy niezgodność z konstytucyjną zasadą równości oraz naruszenie prawa zakładów energetycznych do wolności działalności gospodarczej.
Na uwagi i zarzuty BAS, 2 lutego tego roku, obszernie odpowiedział dyrektor Zarządu Wykonawczego Związku OSP RP Jerzy Maciak. Powołał się przy tym na ustawę ‒ Prawo energetyczne oraz opinię (do omawianego poselskiego projektu) prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 11 czerwca 2014 roku, w której nie tylko nie stwierdza on możliwości naruszenia reguł uczciwej konkurencji, ale zaznacza, że ustalenie preferencyjnej taryfy dla OSP nie stanowi pomocy publicznej.
Dyrektor ZW ZOSP RP przypomniał, że OSP jest organizacją pozarządową, nie prowadzi działalności komercyjnej, lecz skupia się na zadaniach użyteczności publicznej, tymczasem przypisano ochotnicze straże pożarne do grupy taryfowej przedsiębiorstw (!). W odpowiedziach do Biura Analiz Sejmowych podniesiono także korzystne dla projektu argumenty dotyczące konstytucyjnej zasady równości, opierając się na wyrokach Trybunału Konstytucyjnego z: 4 stycznia 2000 roku, 10 kwietnia 2001 roku i 8 stycznia 2009 roku, a także tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 stycznia 2013 roku.
Od tamtej pory brak o losach tego projektu jakichkolwiek informacji. Ale pojawiła się szansa, że jeszcze nie wszystko stracone.
– W tym przypadku jeszcze nie mogę powiedzieć, iż jest pozytywne stanowisko rządu, ale pracujemy nad tym. Rozmawialiśmy o tym na posiedzeniu Poselskiego Zespołu Strażaków i na najbliższym spotkaniu będziemy się zastanawiać, w jaki sposób wesprzeć procedowanie tego projektu i jak przekonać, że jest to słuszne rozwiązanie, bo przy małym zużyciu energii ta stała opłata jest dolegliwa dla jednostek ochrony przeciwpożarowej – zadeklarowała Krystyna Skowrońska.
Posłanka nawiązała również do podatku VAT na zakup samochodów i sprzętu dla jednostek ochrony przeciwpożarowej. Przypomniała, że do końca 2015 roku udało się utrzymać preferencyjną stawkę VAT. – Przyjęliśmy, że stawka podstawowa będzie obowiązywała od stycznia 2016 roku. Ale chcemy wspólnie z rządem pracować nad takim rozwiązaniem, które byłoby neutralne dla całego systemu. To może być wprowadzenie stawki podstawowej, czyli dzisiaj 23 proc., ale w tym zakresie Państwowa Straż Pożarna i ochotnicze straże otrzymają dotację zwiększoną o różnicę w podatku, który musiałyby zapłacić. A ponieważ duże wsparcie na zakup sprzętu pochodzi od samorządów, można w pewnej części podwyższyć środki, które przeznaczane są dla gmin. Najlepszym rozwiązaniem byłaby forma dotacji uruchamiana ze specjalnej rezerwy, która rekompensowałaby samorządowi wsparcie kierowane na zakup sprzętu strażackiego. Spróbujemy to przeprowadzić do końca tej kadencji – powiedziała przewodnicząca PZS Krystyna Skowrońska. Dodała jednak, że jeśli się nie uda, tematem będą musieli się zająć nowo wybrani posłowie.

To sprawy ważne dla środowiska strażackiego i pilne. Dlatego mamy nadzieję, że leżące w Sejmie projekty ustaw doczekają się wreszcie rozstrzygnięcia i zostaną przyjęte. Będziemy informować naszych czytelników o postępie prac.




Obrazy
grafika: Tomasz Zieliński

newsletter
sonda:
Czy strażacy w Twojej OSP ćwiczą musztrę?

- Tak, regularnie

- Tak, przed ważnymi wydarzeniami

- Tak, sporadycznie

- Nie ćwiczymy musztry